Conflicten kunnen een enorme invloed hebben op iemands leven. Conflicten op het werk kunnen arbeidsverhoudingen ernstig schaden, conflicten in gezins- en familiesituaties kunnen relaties en omgangsvormen ernstig op de proef stellen. Als een conflict niet meer binnen eigen kringen opgelost kan worden, als de verhoudingen dermate onder druk staan dat de partijen er samen niet meer uitkomen kan hulp van buitenaf helpen om tot een oplossing te komen. Van een conflict wil iedereen immers zo snel mogelijk af.

Het kan heel verhelderend zijn als de partijen onder leiding van een onafhankelijke derde nog eens goed kijken hoe het conflict nu eigenlijk ontstaan is en waar het nu eigenlijk over gaat. De praktijk leert dat partijen door op deze manier op een andere manier naar het conflict te kijken vaak tot veranderde inzichten komen waarbij er vaak toch wel een soms onverwachte oplossing mogelijk is.

Een mediator begeleidt het proces waarin de partijen proberen om samen uit een conflict te komen. Omdat de communicatie bij veel conflicten is verstoord is een belangrijke taak van de mediator om deze communicatie weer opgang te brengen. Door middel van verschillende interventies kan er voor de partijen een situatie ontstaan waarin het mogelijk is om gezamenlijk na te denken over eventuele oplossingen. De oplossing wordt door de partijen aangedragen. Het is niet de bedoeling dat de mediator een grote invloed heeft op de inhoudelijke oplossing van het conflict. De mediator zal de partijen stimuleren om zelf met oplossingen te komen.

Om het bovenstaande goed te kunnen begeleiden is het essentieel dat de mediator neutraal is. Als dit niet het geval is zal in ieder geval een van de partijen zich tot een oplossing gestuurd voelen en dergelijke oplossingen houden, afgezien van het feit dat het frustraties oproepen, meestal ook niet lang stand.

Bij aanvang van de mediation wordt een mediation overeenkomst ondertekent waarin het doel en de verwachtingen van de partijen is omschreven. Ter afsluiting wordt een vaststellingsovereenkomst opgesteld waarin de afspraken worden vastgelegd.